‘De sterke staat en de betrokkenheid van burgers houden elkaar in een precair evenwicht’ | Meer Democratie

‘De sterke staat en de betrokkenheid van burgers houden elkaar in een precair evenwicht’

Date & Time: 
21-09-2021

De meeste staten noemen zich – al of niet terecht – “democratisch”. Democratie is de norm geworden. En toch kreunen de grootste en meest dominante democratieën in het rijke Westen onder maatschappelijke ontevredenheid, politieke versplintering en polarisatie. Het verlangen naar democratie is normaal want de logica van de democratie kan men niet logisch wegredeneren. Een menswaardige samenleving kan alleen op democratische wijze ontstaan. Alleen door democratie kan het rechtsgevoel dat we t.o.v. onze medemens hebben in faire wetten, overeenkomsten en afspraken gegoten worden. Als de democratie te zwak is zullen andere belangen dan de intermenselijke rechtvaardigheid het maken van wetten, overeenkomsten en afspraken beïnvloeden. Denk maar aan de economische belangen van o.a. multinationals die via lobbying  nationale (fiscale) wetgeving naar hun hand zetten. Het ongebreidelde kapitalisme werkt hier antidemocratisch. Geen enkele macht mag het rechtsgevoel van de mensen overrulen. De vijanden van de democratie zijn degenen die macht (willen) hebben. Bewust of onbewust.

Koen Schoors schrijft in Knack van 19-09-2021:

“'De democratie en het kapitalisme liggen onder vuur. Maar zonder zonder het democratisch georganiseerde meningsverschil en zonder een vorm van kapitalisme is er geen vooruitgang', schrijft Koen Schoors bij zijn college voor de Universiteit Van Vlaanderen over de verhouding tussen beide. “Deze smalle gang van democratie heeft kapitalisme nodig. Niet het neoliberale kapitalisme van 'winst boven alles' en 'de markt heeft altijd gelijk', die historische ideologische aberratie die allang voorbij haar houdbaarheidsdatum is. Wel het kapitalisme waarbij mensen recht hebben op een eigen huis, een eigen land, een eigen bedrijf, en een eigen mening. Het kapitalisme waar mensen zich kunnen verenigingen om samen iets te bereiken, of dat nu een bedrijf, een coöperatie, een culturele organisatie, een sportclub, een vakbond, een belangenvereniging of een politieke partij is.”

De “vorm van kapitalisme” die een democratie nodig heeft is volgens Meer democratie vzw een “solidaire economie”. In een echte democratie is de betrokkenheid onder de burgers groot omdat iedereen een gelijke vrije stem heeft en vanuit zijn/haar rechtvaardigheidsgevoel deelneemt in het tot stand komen van faire wetten, overeenkomsten en afspraken. Meer nog, het is de krachtige democratie die er voor zorgt dat, via rechtvaardige wetgeving, de economie solidair wordt.